هزاران سال است که انسانها در قالب قبیلهها زندگی کردهاند. چه این گروهها بر پایهی مذهب شکل گرفته باشند، چه قومیت و چه سیاست، واقعیت این است که ما نمیتوانیم این گرایش ذاتی را تغییر دهیم: انسانها نیازمند تعلق داشتن به جمعی بزرگتر از خودشان هستند.
قبایل همهجا حضور دارند و شما چه بدانید و چه ندانید، حداقل عضوی از یکی از آنها هستید؛ ممکن است کارمند یک شرکت، عضوی از یک جامعهی مذهبی یا حتی هوادار سرسخت یک گروه موسیقی باشید.
اما واقعاً یک قبیله از چه چیزی تشکیل میشود؟
همهی قبایل در سه جزء اساسی با هم مشترکاند:
۱. گروهی از مردم
۲. یک هدف مشترک
۳. حداقل یک رهبر که وظیفهی سازماندهی قبیله را بر عهده دارد.
برای درک بهتر، ویکیپدیا را تصور کنید. بار اصلی این سایت بر دوش پنجهزار مشارکتکننده و ویراستار است. تمام این افراد دست به دست هم دادهاند تا هدف مشترک بنیانگذار ویکیپدیا، یعنی جیمی ولز را به واقعیت تبدیل کنند: خلق مجموعهای کامل از اطلاعات که بهرایگان در دسترس همگان باشد.
در اینجا، مهمترین عنصر سازندهی قبیله، همان «هدف مشترک» است. وجود یک آرمان واحد باعث میشود که اعضای قبیله، ارزشهای گروه را مال خود کنند و آنها را در درونشان بپذیرند. این انگیزهی درونی و عمیق، آنها را از دنبالکنندگانی منفعل، به مؤمنانی وفادار و مبلّغانی پرشور برای قبیله تبدیل میکند.
دلیل شکلگیری یک قبیله میتواند هر چیزی باشد؛ چه تلاش برای ایجاد یک تغییر مثبت، چه مقاومت در برابر یک تغییر نامطلوب. این هدف میتواند حمایت از محیط زیست، راهاندازی یک کمپین سیاسی یا حتی جمع شدن علاقهمندان به محصولات اپل باشد که با تمام وجود به برتری گوشی محبوبشان باور دارند.
قبایل از ابتدای تاریخ با ما بودهاند، اما با پیشرفت تکنولوژی، تعداد آنها رشدی انفجاری داشته است. دلیل اصلی این اتفاق اینترنت است. در گذشته قبایل محدود به موقعیتهای محلی بودند، اما حالا به لطف دسترسی به اینترنت و بهخصوص رسانههای اجتماعی، هر کسی میتواند به قبیلههای گوناگون متصل شود و جغرافیا دیگر سدی بر سر راه گسترش آنها نیست.
با حضور شبکههای اجتماعی، میزان نفوذ یک قبیله دیگر به تعداد اعضای آن بستگی ندارد، بلکه قدرت آن به کیفیت شکلگیری و نحوهی استفاده از این شبکهها مرتبط است. چرا؟ چون در دنیای امروز، کسانی که به آرمان شما باور دارند، رشد واقعی و پایداری برایتان رقم میزنند، پای ارزشهایتان میایستند و با افتخار در شبکههای اجتماعی دربارهی شما صحبت میکنند.
