فصل 5
از 8

پناهگاهی برای رنج‌ها؛ پذیرش غم و تمرین همدلی

اگر همین الان نگاهی به فید اینستاگرام یا فیس‌بوک خود بیندازید، احتمالاً بیشتر عکس‌هایی که می‌بینید تنها بازتابی از لحظات شاد و موفقیت‌های درخشانِ دیگران است. کمتر کسی پیدا می‌شود که عکس‌هایی از روزهای سخت یا کارهای روزمره‌ و خسته‌کننده‌اش منتشر کند. همه دوست دارند خودشان را در قله‌ی موفقیت نشان دهند، اما همین کار باعث می‌شود بقیه تصور کنند زندگیِ همه بسیار عالی و بی‌نقص است؛ توهمی که در نهایت به شکل‌گیری انتظاراتی کاملاً غیرواقعی دامن می‌زند.

اما حقیقت این است که رنج و اندوه، بخش‌هایی جدایی‌ناپذیر از زندگی هستند و اتفاقاً همین سختی‌هاست که باعث می‌شود ما قدر دلخوشی‌های کوچک را بیشتر بدانیم. در بسیاری از ادیان، پیدا کردن یک تعادل ظریف میان امید و ناامیدی بسیار مهم است. به عنوان مثال، یهودی‌ها هر روز صبح در کنار دیوار ندبه جمع می‌شوند، نامه‌هایی پر از آرزوها و درددل‌هایشان می‌نویسند و داخل شکاف‌های این دیوار قرار می‌دهند.

شاید ما نیز برای رهایی از تمام تبلیغاتی که با امیدهای دروغین وسوسه‌مان می‌کنند، به یک مکان امن و اختصاصی برای خودمان نیاز داشته باشیم؛ جایی که بتوانیم راحت و بدون سانسور، احساس ناراحتی و رویاهای برآورده‌نشده‌ی خود را، حتی به صورت ناشناس، با دیگران به اشتراک بگذاریم. این کار به ما یادآوری می‌کند که در آن لحظه‌ی تاریک، ما تنها آدم‌هایی نیستیم که احساس بدبختی و استیصال داریم.

وقتی یاد می‌گیریم خودمان را با تمام خوبی‌ها و بدی‌هایمان بپذیریم، حس دلسوزی و شفقت هم در ما بیدار می‌شود و به ما کمک می‌کند تا بهتر با خودمان و دیگران کنار بیاییم. متأسفانه جامعه‌ی امروز ما، تأکید چندانی بر روی مراقبت از دیگران یا حتی مراقبت از روان خودمان نمی‌کند، اما ادیان مختلف به‌خوبی می‌توانند به ما یاد دهند که چطور مهربان باشیم. مثلاً در بسیاری از ادیان، مادرهایی حضور دارند که شخصیت‌های بسیار مهم و نمادینی هستند. مریم مقدس، ایسیس در مصر باستان، دمیتر در رم باستان و نمونه‌های مشابه، همه نمادهای بی‌نقصِ عشق و مهربانی محسوب می‌شوند. این شخصیت‌ها به ما شجاعت می‌دهند تا احساساتمان را پنهان نکنیم و حتی به آن‌ها افتخار کنیم.

در دوران مسیحیت اولیه، روح انسان را درست شبیه به یک بچه‌ی کوچک در نظر می‌گرفتند. جالب است که امروز نیز در کلیساهای بسیاری از کشورها، مسیحیان در خلوت خود از مریم مقدس می‌خواهند که از این بخشِ کودکانه‌ی وجودشان مراقبت کند.

در آیین بودیسم (Buddhism) نیز با یک الهه‌ی سراپا مهربان به نام گوانیین مواجهیم؛ الهه‌ای که هرگاه آدم‌ها در چنگال غم و غصه گرفتار می‌شوند، به سراغشان می‌رود و به قلب‌هایشان آرامش می‌بخشد. پیام پنهان تمام این روایت‌ها این است: هرگاه احساس غم داشتید، یادتان نرود که خودتان را در آغوش بگیرید و دلداری دهید.