جلد کتاب سرزمین‌های خونین Bloodlands
فصل 8
از 12

تغییر رویکرد نازی‌ها؛ از طرح‌های تبعید تا اجرای فاجعه‌ی هولوکاست

هم‌زمان با تغییراتی که در وضعیت اقتصادی آلمان نازی رخ داد، سیاست‌های این کشور در قبال یهودیانِ ساکن در سرزمین‌های اشغالیِ شرق نیز دستخوش تغییر شد. در حالی که برنامه‌ی اولیه‌ی نازی‌ها صرفاً اخراج و تبعید تمام یهودیان از قلمرو آلمان بود، این طرح به مرور زمان جای خود را به نقشه‌ای بسیار تاریک‌تر و شوم‌تر داد.

در طول سال‌های جنگ، سیاست آلمان در برابر یهودیان از «تبعید» به سمت «قتل‌عام دسته‌جمعی» تغییر جهت داد. تا پایان سال ۱۹۴۱، تعداد یهودیانی که در زیر سایه‌ی حکومت اشغالی آلمان زندگی می‌کردند، به بالاترین حد خود رسیده بود. در این مدت، دولت آلمان گزینه‌های گوناگونی را برای تبعید آن‌ها روی میز گذاشته بود؛ از جمله طرحی که قرار بود تمام یهودیان را به یک گتوی بسیار بزرگ در منطقه‌ی لوبلین واقع در لهستان منتقل کند. اما این طرح خیلی زود لغو شد، چرا که لوبلین به مناطقی که آلمانی‌ها در آن سکونت داشتند بسیار نزدیک بود. در فوریه‌ی ۱۹۴۰، هیتلر از استالین درخواست کرد که یهودیانِ ساکن در سرزمین‌های تحتِ اشغال آلمان را به خاک اتحاد جماهیر شوروی منتقل کند، اما استالین این پیشنهاد را قاطعانه رد کرد.

نقشه‌ی دیگری هم برای انتقال یهودیان به جزیره‌ی ماداگاسکار مطرح شد، اما از آنجا که نیروی دریایی متفقین و به‌ویژه بریتانیا کنترل مسیرهای دریایی را در دست داشتند، این ایده نیز عملاً غیرقابل‌اجرا بود. در این مقطع زمانی، حدود ۵ میلیون یهودی در مناطقی زندگی می‌کردند که تحت سلطه‌ی آلمان بود و از طرفی، احتمال سقوط زودهنگام اتحاد جماهیر شوروی هر روز پررنگ‌تر می‌شد. مجموعه‌ی این عوامل باعث شد تا هیتلر برنامه‌ی خود را به شکل هولناکی تغییر دهد. تا سال ۱۹۴۲، یهودیانِ ساکن در مناطق غربی آلمان پیش‌تر در گتوها متمرکز شده بودند. حالا به یگان‌های ویژه‌ی ارتش نازی اجازه داده شد تا وارد سرزمین‌های تازه‌فتح‌شده شوند و یهودیان را در این مناطق شکار و دستگیر کنند.

پس از آن، مقامات نازی شروع به احداث اردوگاه‌های کار اجباری متعددی در بخش‌های غربیِ رایش آلمان کردند تا یهودیان را در آن‌ها زندانی کنند. در این اردوگاه‌ها، بسیاری از زندانیان تا سرحد مرگ به بیگاری کشیده می‌شدند. اما استراتژی نازی‌ها در مناطق اشغالی لهستان حتی از این هم غیرانسانی‌تر بود. در آنجا، مقامات آلمانی تأسیسات پهناوری ساختند که تنها و تنها یک هدف داشت: اجرای سیستماتیک و صنعتیِ کشتار مردم یهود. در طول جنگ جهانی دوم، در مجموع ۶ میلیون یهودی به طرز بی‌رحمانه‌ای قتل‌عام شدند و تنها در یکی از این مراکز، یعنی اردوگاه مرگ تربلینکا، حدود یک میلیون انسان جان خود را از دست دادند.