فصل 1
از 7

عبور از باورهای نادرست؛ ذهن‌آگاهی واقعاً چیست؟

این روزها نام ذهن‌آگاهی را همه‌جا می‌شنویم؛ اما با وجود تمام این هیاهوی رسانه‌ای، هنوز هم سوءتفاهم‌ها و برداشت‌های اشتباه زیادی درباره‌ی ماهیت و فواید آن رایج است. این موضوع بسیار آسیب‌زاست، زیرا همین تصورات غلط اغلب باعث می‌شوند بسیاری از افراد از امتحان کردن آن منصرف شوند. بیایید چند مورد از رایج‌ترین این اشتباهات را بررسی و رد کنیم.

اولین تصور نادرست این است که ذهن‌آگاهی یک نوع مذهب است. اصلاً این‌طور نیست؛ هرچند که در بسیاری از ادیان به‌عنوان یک روش رایج استفاده می‌شود، اما ذهن‌آگاهی در اصل نوعی آموزش و تمرین دادن به ذهن است که با هر نوع باور و عقیده‌ای هم‌خوانی دارد. باور غلط دوم این است که برای تمرین ذهن‌آگاهی حتماً باید چهار زانو روی زمین بنشینید. پاسخ منفی است! اگر دوست دارید می‌توانید این کار را بکنید، اما بیشتر افراد ترجیح می‌دهند آن را در هر مکانی که راحت‌ترند انجام دهند. تصور بعدی به زمان مربوط می‌شود؛ آیا ذهن‌آگاهی وقت زیادی می‌گیرد و باعث تنبل شدن ما می‌شود؟ خلاصه بگوییم: خیر! شما می‌توانید از یک دقیقه تا یک روز کامل ذهن‌آگاه باشید و این کاملاً در کنترل شماست. همچنین برخلاف این تصور که مراقبه باعث پرت شدن حواس از اهداف می‌شود، علم ثابت کرده است که ذهن‌آگاهی در واقع به افزایش تمرکز ذهن کمک شایانی می‌کند.

حالا که این باورهای نادرست را اصلاح کردیم، بیایید ببینیم ذهن‌آگاهی در اصل چیست. هسته‌ی مرکزی این مفهوم، «آگاهیِ همراه با مهربانی» است. در این حالت، شما افکار و احساساتی را که در درونتان شکل می‌گیرند، درست مانند ابرهایی که در پهنه‌ی آسمان حرکت می‌کنند تماشا می‌کنید؛ بدون اینکه آن‌ها را قضاوت کنید یا واکنشی نشان دهید. برای درک بهتر، مثالی از زندگی روزمره می‌زنیم: در مسیر برگشت از محل کار به خانه، ناگهان رفتار ناخوشایند همکارتان در اوایل روز را به یاد می‌آورید. وقتی به خانه رسیدید، می‌توانید یک ایمیل تند و عصبی برای او بنویسید و از رفتارش شکایت کنید. اما اگر فقط شکل‌گیری این فکر منفی را در ذهنتان تماشا کنید و ببینید که چگونه به‌مرور محو می‌شود، چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا بهتر نیست به‌سادگی اجازه دهید آن فکر، مانند یک ابر بارانی از آسمان ذهنتان عبور کند؟ ذهن‌آگاهی به معنای توانایی رها کردن همین افکار منفی است. این مهارت شما را در زمان حال نگه می‌دارد و توجهتان را به اتفاقاتی که دقیقاً در همان لحظه در جریان است، معطوف می‌کند.